Οι βιβλιοθήκες είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο…

18

Πέρασε καιρός από το καλοκαίρι , χειμωνιάσαμε επισήμως πια αλλά τα έφερε έτσι η ζωή που από βουνίσια έγινα θαλασσινή και αγναντεύοντας το «απέραντο γαλάζιο» την πρώτη μέρα του χειμώνα, ξαναήρθαν όλες οι αναμνήσεις του καλοκαιριού. Και οι δικές μου φετινές καλοκαιρινές αναμνήσεις δεν είναι γεμάτες παραλίες, κολύμπι κι αμμουδιά αλλά γεμάτες βιβλιοθήκες, βιβλία, βιβλιοθηκονόμους και βιβλιοφάγους!

Φόρτωνα και ξεφόρτωνα το μικρό μου αμαξάκι με τις κάμερες, τα τριπόδια και τα μονοπόδια μου για να φτάσω στις παιδικές βιβλιοθήκες από το Κιλκίς μέχρι την Αμαλιάδα. Τι ωραίες διαδρομές! Όχι μόνο οι χιλιομετρικές που έκανα εγώ αλλά και οι φανταστικές που έγιναν σε όλες τις βιβλιοθήκες του δικτύου του Future Library.

Αυτός ήταν ο στόχος! Να καταγραφεί στην κάμερα ότι συμβαίνει τα καλοκαίρια στις παιδικές βιβλιοθήκες μέσα από τα λόγια όλων των εμπλεκομένων.

Τώρα, μήνες μετά, αποστασιοποιημένη από τα γεγονότα και χωρίς την πίεση και το άγχος της δουλειάς, σκέφτομαι πολύ συχνά όσα θα έλεγα εγώ  αν με βάζανε μπροστά σε μία κάμερα να μιλήσω για το ταξίδι μου στον κόσμο των βιβλιοθηκών!

Μάλλον θα ξεκινούσα λέγοντας πόσο αδικημένες είναι οι περισσότερες βιβλιοθήκες ως χώροι. Στριμώχνονται άνθρωποι και πράγματα και η  ιδέα της βιβλιοθήκης τελικά, σε χώρους ακατάλληλους, άλλοτε μικροσκοπικούς, άλλοτε σκοτεινούς, άλλοτε περίεργα άδειους και μεγάλους.  Θα συνέχιζα μάλλον με την εθνική μας γκρίνια: λεφτά! Ναι, όλοι ξέρουμε ότι δεν υπάρχουν! Και αυτό συμβαίνει και στις βιβλιοθήκες. Υπάρχουν βιβλιοθήκες που πασχίζουν για τα καθημερινά έξοδα σα να πρόκειται για την μέση ελληνική οικογένεια κι όχι για έναν φορέα πολιτισμού που θα έπρεπε να μην ανησυχεί για τα βασικά τουλάχιστον (όχι ότι θα έπρεπε να ανησυχεί κανείς γι’ αυτά!). Η ενίσχυση του Future Library με νέες εκδόσεις παιδικών βιβλίων τα τρία τελευταία χρόνια αλλά και την απαραίτητη γραφική ύλη για τις παιδικές εκδηλώσεις, προσωπικά πιστεύω ότι ήταν η ανάσα που χρειαζόταν οι πιο «στριμωγμένες» βιβλιοθήκες και ο αέρας αισιοδοξίας για όλες τους. Συνεχίζοντας την γκρίνια, θα έλεγα ότι θα έπρεπε κάπως «να βγαίνει ο λογαριασμός», ώστε να υπάρχουν στις βιβλιοθήκες αρχικά… υπάλληλοι! Υπάρχουν βιβλιοθήκες που λειτουργούν 12 ώρες την ημέρα, 5 ημέρες την εβδομάδα, με ενεργό δανειστικό τμήμα, αναγνωστήριο, με ατελείωτα προγράμματα και δράσεις για μικρούς και μεγάλους και όλα αυτά με μηδέν προσωπικό! Μόνο εθελοντές! Υπάρχουν κι άλλες στις οποίες ο υπάλληλος είναι ένας και μοναδικός κι αν λείψει –άνθρωπος είναι, κάτι θα συμβεί!- απλά η βιβλιοθήκη κλείνει. Μου φαίνεται τραγικό… Το ίδιο τραγικό με το να υπάρχουν στο πόστο του βιβλιοθηκονόμου παντελώς άσχετοι με το αντικείμενο άνθρωποι, τους οποίους κυβερνητικές αποφάσεις τους ξέβρασαν σε μια βιβλιοθήκη.

Ολοκληρώνοντας με την γκρίνια και περνώντας σε άλλο θέμα θα μιλούσα για κάτι που βίωσα βαθιά, ίσως γιατί  η καταγωγή μου μου επέβαλε να το νιώσω έτσι: την  προσφορά των βιβλιοθηκών στις επαρχιακές πόλεις, στα μικρά μέρη, τα απομακρυσμένα από μεγάλα αστικά κέντρα. Δεν είναι υπερβολή να πω ότι οι βιβλιοθήκες σε τέτοια μέρη αποτελούν τον πυρήνα της κοινωνίας! Ανήσυχοι άνθρωποι, γονείς, παιδιά βρίσκουν στην βιβλιοθήκη τον τρόπο να «ξεφύγουν», να μάθουν, να κοινωνικοποιηθούν, να βρουν νέα ενδιαφέροντα. Τα παιδιά –ειδικά φέτος που η ποικιλία των δράσεων απογείωσε όλη την εκστρατεία- είδαν, έμαθαν κι έκαναν πράγματα που η περιοχή τους δεν θα τους πρόσφερε ποτέ την ευκαιρία να τα βιώσουν! Αν εκλείψει η βιβλιοθήκη από τέτοια μέρη πραγματικά νομίζω ότι ο αντίκτυπος στις μικρές αυτές κοινωνίες θα είναι αισθητός…

Θα μιλούσα για τους ανθρώπους. Πρώτα για όσους είναι μέσα στις βιβλιοθήκες. Θα έλεγα ότι οι περισσότεροι δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό –ότι κι αν σημαίνει για τον καθένα αυτό- για να προσφέρονται καλύτερες υπηρεσίες στη βιβλιοθήκη τους, για να γίνει αυτή πιο δραστήρια και πιο γνωστή, για να είναι καλύτεροι οι ίδιοι στη δουλειά τους. Στο τελευταίο συνετέλεσε απεριόριστα η εκπαίδευσή τους από το Future Library στο καθιερωμένο πια ετήσιο σεμινάριο στη Βέροια. Για την πλειοψηφία, αυτή η εκπαίδευση ήταν το «κλικ» που χρειαζόταν για να ξανά αγαπήσουν την δουλειά τους και να τη δουν μέσα από ένα πιο δημιουργικό πρίσμα. Ήταν επίσης η αφορμή για να γίνουν οι βιβλιοθήκες δίκτυο και οι βιβλιοθηκονόμοι φίλοι, παρέα που μοιράζεται προβλήματα και ιδέες κι ας είναι ο ένας στην Κρήτη κι άλλος στην Αλεξανδρούπολη.

Θα συνέχιζα με τους μικρούς ανθρώπους που επισκέπτονται τις βιβλιοθήκες. Είδα εκατοντάδες παιδιά να μπαινοβγαίνουν σ’ αυτές. Και δε θα σταθώ καθόλου στο πόσο διασκέδασαν στις δράσεις, αν και τι έμαθαν και άλλα τέτοια. Θα σταθώ στο ότι όλα είχαν κάρτα δανεισμού βιβλίων! Όλα επέστρεφαν ό,τι είχαν διαβάσει και φορτωνόταν καινούριο υλικό. Όλα είχαν αγαπημένους συγγραφείς και γνώριζαν τίτλους βιβλίων. Όλα κινούνταν στην βιβλιοθήκη σα να ήταν το σπίτι τους, με σεβασμό δηλαδή.

Καταλήγοντας, θα έλεγα ότι τα τελευταία χρόνια έγινε μία ανατροπή στις βιβλιοθήκες. Οι βιβλιοθήκες άνοιξαν τις πόρτες τους στα παιδιά και μέσα τους περίμεναν άνθρωποι που είχαν πια μια πιο φρέσκια ματιά για το πώς να τα αντιμετωπίσουν. Θέλω να πιστεύω ότι όλα αυτά είναι μόνο η αρχή. Θέλω να πιστεύω ότι δεν έχουμε δει τίποτα ακόμα και ότι τα τρία αυτά χρόνια μόνο σποράκια στο χώμα μπήκανε. Θέλω να πιστεύω ότι τα αποτελέσματα θα φανούν στα χρόνια που έρχονται όταν οι βιβλιοθηκονόμοι –με Future Library ή χωρίς- θα εξακολουθούν να διψάνε για γνώση, εκπαίδευση κι ενημέρωση κι όταν αυτά τα παιδιά που εγώ είδα να συχνάζουν στις βιβλιοθήκες είναι έφηβοι κι αργότερα ενήλικες κι έχουν ακόμα κάρτα δανεισμού στο ένα χέρι κι ίσως κι ένα πιτσιρίκι στο άλλο. Θα περιμένω γιατί ίσως τελικά η βιβλιοθήκη είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο!

Υ.Γ.Το video-documentary για την καλοκαιρινή εκστρατεία του Future Library στις παιδικές βιβλιοθήκες θα «κυκλοφορήσει» στις αρχές του νέου έτους.0105040203
252224191621232017

Νοέμβριος 2014

Back to Top